Nýútgefið efni

Dýrabein úr fornleifarannsóknum – fjársjóður varðveittur til framtíðar

Dýrabein til sýnatöku er takmörkuð auðlind og þarf að umgangast á ábyrgan hátt.Dýrabein og tennur finnast í mörgum fornleifarannsóknum um allan heim og hægt er að nota þau í margvíslegar rannsóknir á fortíðinni. Nú hafa margir vísindamenn uppgötvað þetta gagnasafn og ásókn er að aukast um allan heim til sýnatöku úr dýrabeinum úr fornleifarannsóknum. Margir virðast halda að það sé endalaust til af dýrabeinum úr fornleifarannsóknum og vissulega er rétt að í sumum fornleifarannsóknum finnast tugir eða hundruðir þúsunda dýrabeina. En sem dæmi má skoða dýrabeinasafn frá Turku í Finnlandi, þar fundust 1300 kg af dýrabeinum en í þessu stóra safni voru samt bara 20 bein úr hrossum og líklega voru þessi 20 bein bara úr tveimur einstaklingum. „Það er mikið af upplýsingum í dýrabeinum og –tönnum sem finnast í fornleifarannsóknum og þau eru hluti af þeim menningararfi sem við viljum varðveita fyrir komandi kynslóðir. Fornerfðafræðirannsóknir geta skilið mikilli nýrri þekkingu en við þurfum að gæta þess að ganga ekki á auðlindina. Fyrir framtíðar kynslóðir rannsakenda, þar sem tækni og þekkingu hefur fleygt fram, þarf að tryggja að að ekki sé gengið um of á sýnin.

Á þessu ári hafa komið út stórar rannsóknirt.d. á uppruna svína og hesta þar sem tekin hafa verið sýni úr hundruðum beina úr fornleifarannsóknum víða um heim sem spanna nokkur þúsund ár og við vitum að fjöldi slíkra verkefna er í gangi núna. „Við vonum að með því að hafa tekið saman þessar leiðbeiningar byggðar á okkar reynslu af því að stunda rannsóknir á dýrabeinum munum við stuðla að því að þessi takmarkaða auðlind sé nýtt á góðan hátt.“ segir Albína

Fjölþjóðlegt teymi kom að ritun greinarinnar, Albína H. Pálsdóttir, dýrabeinafornleifafræðingur og fornerfðafræðingur og Dr Jón H. Hallsson erfðafræðingur bæði við Landbúnaðarháskóla Íslands, Auli Dr. Bläuer og Dr. Eve Rannamäe dýrabeinafornleifafræðingar frá Finnlandi og Eistlandi og Dr Sanne Boessenkool fornerfðfafræðingur frá Háskólanum í Osló.

 

Greinin birtist í tímaritinu Royal Socitey Open Science í opnum aðgangi hér
 

----------------------------

Myndir til niðurhals:
Höfuðkúpa af sauðkind úr fornleifarannsókn á Orkneyjum eftir fornDNA sýnatöku. Agata Gondek
Hreinsun á klettbeini (e. petrous bone) úr sauðkind fyrir fornDNA sýnatöku
B
ein malað í duft fyrir sýnatöku

----------------------------

Frekari upplýsingar og viðtöl veita: 

Albína Hulda Pálsdóttir
Dýrabeinafornleifafræðingur Auðlinda- og umhverfisdeild Landbúnaðarháskóla Íslands
Keldnaholti - Árleyni 22 112 Reykjavík
GSM: 697 9896
Netfang: albinap@gmail.com

Dr. Jón Hallsteinn Hallsson
Dósent Auðlinda- og umhverfisdeild Landbúnaðarháskóla Íslands
Keldnaholti - Árleyni 22 112 Reykjavík
GSM: 867 1005
Netfang: jonhal@lbhi.is

Þú ert að nota: brimir.rhi.hi.is