Brautskráning 2017



Föstudaginn, 2. júní, voru brautskráðir nemendur frá Landbúnaðarháskóla Íslands við hátíðlega athöfn í Hjálmakletti í Borgarnesi.  Dr. Björn Þorsteinsson, rektor LbhÍ, flutti ræðu og óskaði nemendum velfarnaðar. Borgarfjarðarstöllurnar Steinunn og Sigríður Þorvaldsdætur frá Hjarðarholti sungu við undirleik Birnu Kristínar Ásbjörnsdóttur frá Ásbjarnarstöðum.

Útskriftarhópur LbhÍ 2017 ásamt Birni Þorsteinssyni rektor.

Að þessu sinni útskrifuðust rétt rúmlega 60 nemendur af fjórum námsstigum, 25 búfræðingar, 29 nemendur með BS-próf, sex nemendur með meistarapróf og einn með doktorspróf.

Gunnþór Bergsson frá Pétursey 2 hlaut viðurkenningu fyrir besta árangur á búfræðiprófi og í nautgriparækt. Bryndís Karen Pálsdóttir frá Fossi hlaut viðurkenningu fyrir góðan árangur í sauðfjárrækt og í hagfræðigreinum. Hafsteinn Ingi Gunnarsson frá Kvíum, hlaut viðurkenningu fyrir góðan árangur í bútæknigreinum og Sigríður Linda Hyström frá Ártúnum hlaut viðurkenningu fyrir góðan árangur í námsdvöl. Einar Sveinn Friðriksson frá Valþjófsstað 2 hlaut verðlaun fyrir góðan árangur fyrir lokaverkefni.

Af Búvísindabraut voru útskrifaðir 10 nemendur og þar hlaut Sigríður Þorvaldsdóttir frá Hjarðarholti viðurkenningu fyrir bestan árangur á brautinni. Katharina Olga Metlicka frá Sviss var efst á BS-prófi í Umhverfisskipulagi og Jón Hilmar Kristjánsson frá Reykjavík í Skógfræði og landgræðslu. Björk Lárusdóttir frá Hvanneyri var efst á BS- prófi í Náttúru- og umhverfisfræði. Hún hlaut jafnframt viðurkenningu fyrir frábæran árangur fyrir lokakverkefni á BS prófi, ásamt Olgu Dís Sævarsdóttur frá Reykjavík með einkunnina 9,5. Einnig hlaut Björk viðurkenningu fyrir bestan árangur á BS-prófi með einkunnina 8,93.

Björn Þorsteinsson rektor afhendir hér Björk Lárusdóttir viðurkenningu fyrir góðan námsárangur.

Sex nemendur luku MS-prófi og einn doktorsnámi að þessu sinni.

Landbúnaðarháskóli Íslands þakkar þeim aðilum sem gáfu viðurkenningar fyrir námsárangur og færir jafnframt Landbúnaðarsafni Íslands og Bjarna Guðmundssyni sérstakar þakkir en hann gaf öllum útskriftarnemum bók sína „Konur breyttu búháttum – saga Mjólkurskólans á Hvítárvöllum og á Hvanneyri“ sem kom út í fyrra.

Starfsfólk Landbúnaðarháskóla Íslands óskar útskriftarnemum til hamingju með áfangann og óskar þeim velfarnaðar í framtíðinni.

 

Hvanneyri útskriftarræða 3. júní 2017

Björn Þorsteinsson, rektor

Kæru útskriftarnemar, aðstandendur, starfsmenn og aðrir gestir

Ég býð ykkur öll hjartanlega velkomin til þessarar útskriftarhátíðar á hundrað tuttugustu og áttundu árs-tíð skólahalds á Hvanneyri og 13da starfsári núverandi stofnunar Landbúnaðarháskóla Íslands.

Frá skólanum útskrifast í dag 61 nemendur. Þar af 25 í búfræði frá starfs- og endurmenntunardeild og 37 af háskólanámsbrautum. 

Viðfangsefni námsbrauta og rannsókna Landbúnaðarháskóla Íslands tengjast öll lífinu og landinu. Landinu sem hefur framfleytt okkur í gegn um aldirnar stundum við góðæri og stundum við harðræði og hungur. Bændasamfélagið á öldunum fyrir iðnbyltingu gat eftir tíðarfari framfleytt um 50 þúsund manns, stundum fleiri stundum færri –eftir árferði. Nú er sem betur fer öldin önnur og við höfum allt önnur tök á nýtingu auðlinda lands og sjávar enda erum við á allt öðru tækni- og þekkingarstigi en áður og við erum 6-7 sinnum stærra samfélag . Það kostar gríðarlega þekkingu og tækni upp á nútímavísu að ná í og vinna sjávarfang, að reka landbúnað og matvælaframleiðslu, að nýta jarðhita og almennt að reka innviði alla í samfélaginu.

Til að tryggja lífskjör á Íslandi til framtíðar er nauðsynlegt að efla áfram alla þekkingu og menntun því þekking er grundvöllur verðmætasköpunar. Í þeim löndum þar sem rannsóknir og háskólamenntun hafa fengið góðan stuðning má finna öflugustu fyrirtæki samtímans og lífskjör almennings eru þar með besta móti. 

En fræðileg þekking er ekki nægileg ein sér, samfélagið þarf einnig fjölbreytta verkmenntun sem nýtir fræðilega þekkingu í hagnýtum tilgangi.

Á Íslandi sjáum við mikla þróun í  þekkingarfyrirtækjum sem orðið hafa til á síðustu tveimur áratugum. Stór hluti af þeirri verðmætaaukningu sem orðið hefur í hefðbundnum atvinnugreinum, eins og landbúnaði og sjávarútvegi, byggja á þeirri tækni og þekkingu sem myndast hefur í háskólum, rannsóknastofnunum og ýmsum tæknifyrirtækjum –

Tæknivæðing á háu stigi er orðin áberandi í nútímalandbúnaði hérlendis og erlendis. Mjaltaþjónar vinna sína vinnu án beinnar aðkomu mannshandarinnar, þeir safna í sífellu upplýsingum um magn og gæði mjólkurinnar ekki bara frá hverjum grip heldur úr hverjum spena og fóðurgjöf er jafnvel stýrt á einstaklingsmiðaðan og sjálfkrafa hátt út frá nyt og fleiri þáttum. Sumstaðar erlendis er farið að nota dróna eða smáflygildi með litrófsgreina til að meta þroska og vissa efnainnhaldsþætti nytjajurta á túnum og ökrum. Út frá slíkum mælingum má svo taka ákvörðun um uppskerutíma, áburð o.fl. Nýjustu áburðardreifarar sem seldir eru hér á landi eru hannaðir til að vera stýrt af nákvæmum landupplýsingakerfum til að hvergi sé dreift of eða van. Þessi kerfi sem ég hef nefnt hér sem dæmi eru þróuð í viðleitni til þess að ástunda nákvæm vinnubrögð með tilvísun til bestu fáanlegrar þekkingar. Á ensku er talað um precision farming sem gæti útlagst á íslensku nákvæmnislandbúnaður.  Inn í þessa veröld eiga menn takmarkað erindi nema með góða menntun í farteskinu bæði á undirliggjandi almennum fræðum um lífkerfið sem slíkt, um tæknina sem og að lokum um hagfræðina og rekstur.

Þessi þróun til sívaxandi tækni og hagræðingar getur líka leitt af sér vandamál. Það eru færri og færri sem standa á bak við landbúnaðarframleiðsluna því búunum fækkar um leið og þau stækka. Möskvar sveitasamfélagsins gliðna og í sumum framleiðslugreinum eru aðilar svo fáir að ekki er fyrir hendi lýðfræðilegur grunnur til að reka námslínur um fagið. Hér má nefna sem dæmi búgreinar eins og hænsna- og svínarækt. Þessi þróun hefur líka verið áberandi í garðyrkjuframleiðslunni- þar eru tiltölulega fáir aðilar sem bera uppi megnið af markaðnum. Af þessum dæmum getum við séð að nemendastreymi í fagskóla tiltekinna greina getur orðið mjög lítið eða á köflum ekkert þó að viðkomandi fagrein sé þjóðhagslega mikilvæg.

Þeir sem hafa framtíðarþróun samfélagsins sem fræðilegt viðfangsefni hafa margir bent á að mörg störf í nútímanum munu furðu fljótlega leggjast af vegna tækniþróunar og breyttra framleiðsluhátta. Þarna hafa menn auðvitað bent á einfaldari og einhæf störf, en ekki bara slík störf menn spyrja sig líka- hvar verður háskólakennarinn og læknirinn staddur eftir 20 ár? Hugbúnaðarkerfi hafa nú verið þróuð til sjúkdómsgreiningar á fólki sem standa sig að jafnaði mun betur í greiningu tiltekinna sjúkdóma en mannlegir læknar. Háskólanemar dvelja margir orðið mun fleiri vinnustundir fyrir framan vefupptökur af fyrirlestrum eða í öðrum rafrænu kennsluviðmóti heldur en í lifandi samskiptum við kennara.

Eins og fyrri daginn er auðvitað rýnt í þokuna varðandi framtíðina. Hver hefði getað séð fyrir árið 1990 hvar við stöndum í dag varðandi tölvutækni farsíma og internet? Enginn, nema einhver með óraunhæfa óra! Og hver eða hverjir ákváðu hvernig við komumst á þann stað sem við erum nú í þessum efnum? Því er ekki auðsvarað- að minnsta kosti var ekkert lýðræði eða kosningar haldnar um þessi mál þó að fátt hafi mótað meira samfélagsþróun og framleiðsluhætti en einmitt þessi atriði.

Öll þessi upplýsingakerfi í “skýinu”, samfélagsmiðlar, gagnaveitur og hugbúnaðarkerfi eru farin að fylgjast með okkur og vita mun meira um okkur en hægt er að átta sig á í fljótu bragði. Í nýlegri erlendri rannsókn var borið saman hvort tiltekið úrtak fólks þekkti maka sinn betur heldur en ríkjandi samfélagsmiðill varðandi ýmis viðhorf. Að meðaltali vissi samfélagsmiðillinn meira um viðhorf og langanir einstaklinga en makar þeirra ef viðkomandi hafði gefið fleiri en 300 álit  eða “læk” á viðkomandi miðli. Því hefur verið haldið fram að með því að nýta sér upplýsingar af þessum uppruna sé nú þegar búið að hafa afgerandi áhrif á niðurstöður kosninga í stórpólitískum álitamálum og jafnvel vali á þjóðarleiðtogum.

Með þessum hugleiðingum er ég kæru útskriftarnemar og aðrir áheyrendur að minna ykkur á að menntun ykkar og opinn hugur og símenntunarlöngun munu skipta ykkur og samfélagið höfuð máli. Lífið er eins og fljótasigling þar sem við vitum fátt um farveginn framundan – þar geta verið þægilegar lygnur eða flúðir og fossar. Við þurfum að geta brugðist við síbreytilegum aðstæðum – eins og það hefur alltaf verið í sambúð manns og náttúru og í glímu mannsins við sjálfan sig og þau kerfi sem hann hefur komið sér upp. Kerfi sem hann getur að einhverju leyti ráðið við eða virðist ekkert ráða við svo nútíma upplýsingaveitur eða kapítalísk markaðshagkerfi séu nefnd sem dæmi.

Landbúnaðarháskólinn hefur undanfarin misseri á tímum ytra og innra umróts verið með óbreytt námsframboð. Stöðugleiki í námsframboði er mikilvægur þrátt fyrir einhverjar sveiflur í aðsókn á einstakar námsbrautir frá ári til árs. Aðsókn í námsbrautir sem hafa hreina landbúnaðartengingu hefur verið stöðugri en á aðrar brautir sem virðist snúnara að skapa ímynd fyrir í samfélaginu og ná til markhópa fyrir þær. Þessar námsgreinar eins og náttúru- og umhverfisfræði, skógfræði og landgræðsla, umhverfisskipulag og skipulagsfræði eru ekki síður mikilvægar en landbúnaðargreinarnar, en framtíð landbúnaðar verður að byggja á sátt við náttúru umhverfi og skipulag.

Allur fyrsti áratugurinn í sögu LbhÍ einkenndist af hallarekstri og skuldasöfnun. Þegar undirritaður kom með stuttum fyrirvara til starfa sem rektor sumarið 2014 var strax farið í róttækar aðgerðir til að rétta af reksturinn. Mjög litlu munaði að við næðum endum saman við uppgjör ársins 2014, en við uppgjör ársins 2015 náðist í fyrsta sinn afgangur af rekstrinum þannig að skólinn gat byrjað að greiða upp í skuld sína við ríkissjóð í samræmi við kröfur stjórnvalda. Þegar ársreikningur skólans fyrir 2016 var gerður upp kom í ljós að skólinn náði að klára að greiða upp skuldir sínar við ríkissjóð og skilaði nú í fyrsta sinn í sögu sinni jákvæðum höfuðstól. Í þessu efni skipti auðvitað höfuðmáli niðurfelling alþingis á stórum hluta skulda skólans. Á þessum tímamótum er upplagt tækifæri fyrir mig til að stíga til hliðar sem rektor en á bak við þá ákvörðun mína vega persónulegar ástæður þyngst og er nú í gangi valferli fyrir eftirmann minn í starfi.

Allnokkrar mannabreytingar hafa orðið í starfsliði skólans á því skólaári sem nú er að ljúka. Á eftirlaun fóru Áslaug Helgadóttir prófessor, Þórdís Anna Kristjánsdóttir lektor og Jónatan Hermannsson lektor og Sveinbjörg Brynja Jónsdóttir matráður á Reykjum. Þá hurfu til annarra starfa Edda Ívarsdóttir lektor, Heimir Gunnarsson reiðkennari og Kári Aðalsteinsson garðyrkjustjóri. Öllu þessu fólki óska ég velfarnaðar á nýjum vettvangi og þakka vel unnin störf.

Starfsmenn sem hófu störf á skólaárinu voru Auður Magnúsdóttir deildarforseti sem stjórnar samkomunni hér í dag, Arna Garðarsdóttir mannauðsstjóri, Elías Hilmarsson matráður á Reykjum, Pavla Dagsson sérfræðingur,  Páll Sigurðsson doktorsnemi og Gunnhildur Eva Gunnarsdóttir rannsóknamaður. Í tímabundin afleysingastörf hefur Álfheiður Sverrisdóttir verið ráðin á kennsluskrifstofu og Elín Davíðsdóttir á rekstrarskrifstofu. Þessir nýju starfsmenn eru allir boðnir velkomnir til starfa

Ég vil nota þetta tækifæri og þakka nemendum og starfsfólki Landbúnaðarháskóla Íslands, háskólaráði og öllum samstarfsaðilum samstarfið á liðnu skólaári.  Sérstakar þakkir vil ég færa prófessor emeritus Bjarna Guðmundssyni fyrir störf hans fyrir Landbúnaðarsafnið – en hann hefur nú látið af störfum sem fyrirsvarsmaður þess og nemendum eru veittar gjafir frá safninu af þessu tilefni hér í dag, þ.e. hin nýlega útkomna bók Bjarna um mjólkurskólann á Hvanneyri og Hvítárvöllum.

Kæru tilheyrendur:

Nám við Landbúnaðarháskóla Íslands er nám framtíðarinnar. Hér sækja nemendur þekkingu sem varðar rót tilvistar okkar og framfærslu.  Þjóðfélagið  bíður eftir fólki sem kann til verka á sviði auðlinda- og umhverfisfræða og þeirra verkmennta sem þessum fögum tilheyra. Á því þarf sjálfstæð íslensk þjóð að halda.

Ágætu útskriftarnemar – innilega til hamingju með daginn og þann áfanga sem þið hafið nú náð.